نقش دولت ها در امید آفرینی اشتغال

می‌توان با استفاده از آمار فصلی بازارکار به نرخ بیکاری کل سال رسید. برآورد‌ها نشان می‌دهد نرخ مشارکت اقتصادی و بیکاری، هر دو در سال گذشته کاهش یافته است.

به گزارش اکوانرژی، در سال‌های اخیر، بیکاری یکی از چالش‌های اصلی اقتصادی در ایران محسوب شده است. بر اساس آمار منتشر شده توسط مرکز آمار ایران و خبرگزاری‌های معتبر، نرخ بیکاری در سال ۱۴۰۲ حدود ۷/۵ درصد اعلام شده است که البته رقمی قابل توجه به‌شمار می‌آید؛ اما نگرانی بیشتری با وجود بیکاری پنهان و عدم فعالیت اقتصادی در بخش‌های مختلف وجود دارد. همچنین، بیکاری جوانان در مقایسه با میانگین کل بیکاری، رقم بالاتری را نشان می‌دهد و این موضوع نگرانی‌هایی را درباره آینده نیروی کار کشور به وجود آورده است. دولت چهاردهم با محوریت «توسعه، اشتغال و عدالت»، فرصت مناسبی است تا با برنامه‌ریزی دقیق و بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی، به کاهش نرخ بیکاری بپردازد. افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه‌های کشاورزی، صنعتی و خدماتی، توسعه بنگاه‌های کوچک و متوسط، همراهی بیشتر بخش خصوصی با دولت و تقویت زیرساخت‌های آموزش و مهارت‌افزایی، می‌تواند گام‌های مؤثری در این راستا باشد. این مسئله تنها مربوط به افزایش فرصت‌های شغلی نیست، بلکه تأثیر مستقیمی بر بهبود معیشت مردم، افزایش رفاه اجتماعی و پایداری اقتصادی کشور خواهد داشت. بنابراین، تدوین یک استراتژی جامع و عملی برای کاهش بیکاری در دولت چهاردهم، الزامی اجتناب‌ناپذیر است.

محمود کریمی بیرانوندمعاون وزیر کار در مورد بیکاری فارغ‌التحصیلان گفت: به صورت جدی روی بیکاری این قشر تمرکز کرده‌ایم و همکاری خوبی با وزارت علوم و معاونان علمی شروع کرده‌ایم. بر این اساس بنیه ضمانتی ۲۶ صندوق پژوهش و فناوری با تزریق ۳ همت تقویت شد.

می‌توان با استفاده از آمار فصلی بازارکار به نرخ بیکاری کل سال رسید. برآورد‌ها نشان می‌دهد نرخ مشارکت اقتصادی و بیکاری، هر دو در سال گذشته کاهش یافته است

آمار جمعیت فعال، بیکار و شاغل برای هر چهار فصل سال قبل در دسترس قرار گرفته است. اگر میانگین ۴ فصلی این ارقام محاسبه شود می‌توان با استفاده از آن نرخ مشارکت، نرخ بیکاری و نسبت اشتغال کل سال ۱۴۰۳ را به دست آورد.

در دهه‌های اخیر، بیکاری یکی از معضلات اصلی اقتصادی در ایران محسوب شده است. بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران و گزارش‌های خبرگزاری‌ها، بالاترین نرخ بیکاری در ایران به سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۸ باز می‌گردد؛ زمانی که فشارهای تحریمی و همچنین شوک‌های داخلی باعث کاهش رشد اقتصادی و توقف فعالیت‌های تولیدی شدند. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در سال ۱۳۹۸ به حدود ۱۲٫۵ درصد رسید که بالاترین رقم ثبت شده در دهه گذشته محسوب می‌شد.

همچنین، بیکاری جوانان (پایین‌تر از ۲۹ سال) در آن سال‌ها به بالای ۲۰ درصد نیز رسید. این موضوع نگرانی‌های قابل توجهی درباره آینده اشتغال و وضعیت معیشت جوانان ایرانی به وجود آورد. در مقابل، دولت‌ها در آن دوره با برنامه‌هایی چون حمایت از مشاغل خانگی و تسهیلات کارگشایی تلاش کردند تا فشار بیکاری را کاهش دهند.

اما در سال‌های اخیر، به ویژه در دولت سیزدهم و در آستانه دولت چهاردهم ، وضعیت نسبتاً بهتری را شاهد بودیم. بر اساس آخرین آمار منتشر شده در سال ۱۴۰۲، نرخ بیکاری به حدود ۷/۵ درصد کاهش یافته است. البته این آمار شامل بیکاری پنهان و افراد دارای شغل ناامن نمی‌شود که برخی تحلیل‌ها این عدد را بیشتر از ۱۰ درصد برآورد کرده‌اند.

گفت‌وگوهای اخیر با کارشناسان اقتصادی نیز نشان می‌دهد که علی‌رغم بهبود نسبی، همچنان چالش‌هایی در حوزه اشتغال وجود دارد. دکتر «مسعود احمدی»، اقتصاددان دانشگاه تهران در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایلنا، اظهار کرد: «بیکاری رسمی کاهش یافته است، اما بیکاری پنهان و عدم تعادل در بازار کار همچنان وجود دارد. بسیاری از افراد به دنبال شغل مناسب با حقوق واقعی هستند، نه فقط یک فرصت کاری.»

در مجموع، اگرچه نرخ بیکاری در سال‌های اخیر نسبت به دوره ۱۳۹۸ کاهش یافته، اما همچنان نیازمند برنامه‌های بلندمدت و عملیاتی در دولت چهاردهم برای حل این معضل هستیم.