به گزارش عصر تحلیل به نقل از اکو انرژی، سومین روز بیست‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت برق با تأکید بر ضرورت تقویت بنیان‌های اقتصادی و فناورانه این صنعت همراه شد. مسئولان وزارت نیرو و نمایندگان بخش خصوصی در اظهارات خود، از یک طرف بر لزوم تأمین منابع قانونی، مالی و ارزی تأکید کردند و از طرف دیگر، ظرفیت‌های تولید داخل، بازارهای صادراتی منطقه و راهکارهای هوشمندسازی شبکه را تشریح کردند.
هزینه تأمین برق و ضرورت اصلاح سازوکارهای مالی
معاون برق و انرژی وزارت نیرو در نشست «اقتصاد و آینده صنعت برق» اعلام کرد:« اصلاح اقتصاد برق نباید صرفاً به افزایش تعرفه‌ها محدود شود و تأمین منابع قانونی، پرداخت مطالبات و اصلاح روش محاسبه تعرفه‌ها باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شود.»
مصطفی رجبی‌مشهدی با اشاره به کسری منابع حدود دو هزار همتی صنعت برق گفت حدود ۲۲ هزار مگاوات از تقاضای برق کشور مشمول تعرفه‌های حمایتی و تکلیفی است. به گفته او، هزینه‌های جاری خرید برق و تأمین سوخت برای مصرف سالانه ۳۳۰ میلیارد کیلووات‌ساعت، به‌طور متوسط به حدود دو هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت می‌رسد؛ اما متوسط دریافتی از مشترکان حدود هزار تومان است و تنها ۴۰ درصد این هزینه را پوشش می‌دهد.
او توضیح داد: محاسبه تعرفه‌ها بر مبنای متوسط هزینه‌های سه سال گذشته انجام می‌شود و این شیوه در شرایط تورم بالا یا نوسان‌های ارزی، امکان تطبیق سریع درآمدها با هزینه‌های واقعی را فراهم نمی‌کند. با این حال، رجبی‌مشهدی تأکید کرد حدود ۷۵ درصد مشترکان قبض‌هایی کمتر از ۱۰۰ هزار تومان دارند و نباید با شوک قیمتی روبه‌رو شوند.
او همچنین تعیین تکلیف منابع قانونی و پرداخت منظم مطالبات را برای ایفای تعهدات حدود ۶۰۵ همتی به تولیدکنندگان و پیمانکاران ضروری دانست.
مطالبات ارزی و بدهی‌های صنعت برق
در بخش دیگری از مباحث اقتصادی، امیرحسین طاهرزاده، نایب‌رئیس هیئت‌مدیره سندیکای صنعت برق ایران، تأمین ارز را یکی از مسائل اصلی تولیدکنندگان و فعالان این صنعت عنوان کرد. او گفت: با وجود توانمندی داخلی و خودکفایی در بخش عمده تجهیزات، صنعت برق همچنان برای تهیه اقلام تخصصی و برخی تجهیزات مورد نیاز به منابع ارزی وابسته است.
طاهرزاده میزان بدهی‌های انباشته صنعت برق از سال ۱۳۹۴ را که به مابه‌التفاوت نرخ ارز مربوط می‌شود، حدود ۴۵۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرد. او همچنین مطالبات این صنعت از صاحبان صنایع را حدود ۱۳۰ هزار میلیارد تومان دانست و بر ضرورت تسویه بدهی‌ها تأکید کرد.
به اعتقاد نایب‌رئیس سندیکای صنعت برق، برق باید به‌عنوان کالایی اساسی و زیرساختی در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی دیده شود و تخصیص منابع ارزی متناسب با جایگاه این صنعت مورد توجه قرار گیرد. او از مجموعه دولت و نهادهای مسئول خواست برای رفع محدودیت‌های ارزی تولیدکنندگان داخلی و تعیین تکلیف مطالبات، اقدامات مؤثرتری انجام دهند.
بازار منطقه؛ فرصتی برای صادرات خدمات و تجهیزات
حمیدرضا صالحی، رئیس هیئت‌مدیره فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، ظرفیت بازار کشورهای منطقه در حوزه آب، برق، انرژی، تجهیزات و خدمات فنی و مهندسی را حدود ۵۰ میلیارد دلار برآورد کرد.
او عراق، پاکستان و دیگر کشورهای همسایه را از بازارهای مهم شرکت‌های ایرانی دانست و گفت: حضور در این بازارها نیازمند برنامه‌ریزی، حمایت از پیمانکاران و تقویت دیپلماسی اقتصادی است.
صالحی با اشاره به ثبت سابقه حدود چهار میلیارد دلار صادرات خدمات فنی و مهندسی در حوزه آب و برق، توان فنی و اجرایی شرکت‌های ایرانی را زمینه‌ای برای توسعه همکاری‌های بین‌المللی توصیف کرد.
او همچنین بر ضرورت کاهش تصدی‌گری دولت و تقویت نقش تنظیم‌گری و سیاست‌گذاری تأکید کرد.
به گفته رئیس هیئت‌مدیره فدراسیون صادرات انرژی، ظرفیت ایجاد حدود ۳۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در کشور مطرح است، اما تحقق آن به امنیت اقتصادی، ثبات مقررات و درآمد قابل پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاران وابسته خواهد بود.
او تقویت بازار برق تجدیدپذیر و امکان قرارداد مستقیم میان نیروگاه‌ها و مصرف‌کنندگان بزرگ را از راهکارهای بهبود شرایط سرمایه‌گذاری دانست.
توان تولید داخل و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان
در حوزه ساخت تجهیزات، فرهاد شبیهی، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای تهران، اعلام کرد:« بیش از ۹۷ درصد تجهیزات صنعت برق در داخل کشور تولید می‌شود. او از تفاهم‌نامه‌های جدید با شرکت‌های دانش‌بنیان برای بومی‌سازی تجهیزات راهبردی شبکه انتقال خبر داد و گفت در سال گذشته شش تفاهم‌نامه ساخت بار اول امضا شده و امسال نیز دو تا سه تفاهم‌نامه جدید به امضا رسیده است. رله‌های مالتی‌فانکشن، تپ‌چنجرهای آنلود و مفصل‌های مربوط به سطوح ولتاژی ۲۳۰ و ۴۰۰ کیلوولت از جمله تجهیزاتی هستند که در این مسیر مورد توجه قرار گرفته‌اند.»
همچنین مریم کارگر نجفی، مشاور وزیر نیرو در توسعه فناوری‌های صنعت آب و برق، از برنامه‌ریزی برای ایجاد فن‌بازار تخصصی آب و برق خبر داد. بر اساس این برنامه، قرار است در نمایشگاه‌های آینده فضای مستقلی برای معرفی محصولات و توانمندی‌های شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور اختصاص یابد. صندوق نوآوری و شکوفایی نیز امسال از حضور ۱۱ شرکت دانش‌بنیان در پاویون اختصاصی خود حمایت مالی کرده است.
هوشمندسازی شبکه و کاهش اوج بار
در بخش توزیع برق، محمد مرادی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان اصفهان، از نصب ۲۰۰ هزار کنتور هوشمند در محدوده فعالیت این شرکت خبر داد. به گفته او، این تجهیزات امکان پایش هوشمند بیش از ۶۵ درصد مصرف برق مشترکان را فراهم کرده‌اند و نصب آن‌ها برای مشترکان پرمصرف و متخلف در اولویت قرار دارد.
از سوی دیگر، معاون برق و انرژی وزیر نیرو پیشنهاد بازگشت تغییر ساعت رسمی کشور را مطرح کرد. رجبی‌مشهدی برآورد کرد اجرای این طرح در نیمه نخست سال می‌تواند دست‌کم هزار مگاوات از اوج بار شبانه شبکه بکاهد. او توضیح داد: پایان زودتر فعالیت ادارات و کسب‌وکارها می‌تواند زمان مصرف بخش تجاری را جابه‌جا کند و فشار بر شبکه در ساعات شب را کاهش دهد.
به گفته معاون وزیر نیرو، ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی نیز از حدود شش هزار مگاوات فعلی قرار است تا اوج مصرف سال آینده به حدود ۱۲ هزار مگاوات برسد. او با اشاره به تغییر الگوی اوج مصرف، بازنگری مجلس در اختیار قانونی تغییر ساعت رسمی را خواستار شد.
موضوعات مطرح‌شده در روز سوم نمایشگاه، پیوند میان اصلاح اقتصاد برق و توسعه ظرفیت‌های فنی و تجاری را برجسته کرد. تأمین منابع و ارز، تعیین تکلیف بدهی‌ها، استفاده از ظرفیت تولید داخل، حضور در بازارهای منطقه‌ای و به‌کارگیری فناوری‌های هوشمند، در کنار مدیریت مصرف، از جمله محورهایی بودند که فعالان و مسئولان صنعت برق بر اهمیت آن‌ها تأکید کردند.