• امروز : پنج شنبه - ۲۴ خرداد - ۱۴۰۳
  • برابر با : Thursday - 13 June - 2024

سر تیتر اخبار

انتقال آب از عمان تا سرمایه‌گذاری در اکتشاف و توسعه میادین گازی اقتصاد غیر نفتی در فولاد مبارکه بروز پیدا کرده است هدیه توانیر به کشاورزان اجاره ۲۰ میلیارد تومانی خانه هایی در تهران؟! آسیب‌ها و مشکلات در خصوص بازی همستر کامبت شناسه انتخاباتی نامزدها اعلام شد بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی جهان معادل ۵ نیروگاه اتمی بوشهر کار می‌کند اعلام اسامی مورد تائید صلاحیت چهاردهمین دوره ریاست جمهوری همستر کامبت  «Hamster Kombat» چیست و چه کاربردی دارد؟! قاتل پیش از فرار از کشور دستگیر شد در ۲۳۶ جلسه علنی پایتخت چه گذشت ؟ برقراری بیش از ۶۷ هزار تماس با اورژانس پایتخت دست‌یابی به آینده بهتر در سایه بهره‌وری در صنعت و تولید دوره شوراهای شهر و روستا ۳ ساله می شود / انتخابات شورا در سال ۱۴۰۴ برگزار می شود چه کسی مدیریت دولت را بعد از رئیسی در دست می گیرد؟ پیام تسلیت رهبر انقلاب اسلامی و اعلام عزای عمومی درگذشت شهادت‌گونه ابراهیم رئیسی و همراهانش تائید شد + جزئیات کسب رتبه نخست  ارزیابی عملکرد توسط اداره کل راهداری استان اصفهان مدیر عامل هلدینگ پترو پالایش اصفهان مدیر منتخب در توسعه و توانمند سازی صنعت شد / هر شرکتی یادگیرنده سریع تری داشته باشد می تواند به وضعیت رقابت برتری دست یابد ارائه تسهیلات ویژه احیای بافت فرسوده شهرداری اصفهان / محرومیت زدایی از اهداف اصلی منطقه ۱۰ / در حال ساماندهی اتباع غیر مجاز با همکاری نهادهای مرتبط هستیم

3
بازار سماورسازی سنتی، سال هاست به خواب رفته است

یک فنجان چای داغ بدون غلغل سماور

  • کد خبر : 22957
  • 26 دی 1402 - 22:55
یک فنجان چای داغ بدون غلغل سماور

سماورهای قدیمی کنار اتاق مادربزرگ با صدای غلغل آب هنگام جوش آمدن را هنوز به خاطر دارید؟ یک استکان چایِ داغِ خوشرنگ در کنار پولکی اصفهان با یک گل بیدمشک کوچک که به چای طعم و عطر می بخشد.

نازیلا انصاری پور | عصر تحلیل: سماور، عضو جدایی ناپذیر خانواده های ایرانی که در خانه ها، محل کار و جهیزیه دختران دیده می شود، نوشیدن چایی که خستگی یک روز را از تن بیرون می برد یا لذت یک همنشینی را سال ها در خاطرتان زنده نگه می دارد.

دکانی با سماورهای کوچک و بزرگ
از خیابان حکیم به بازار فرش فروش ها می رسم؛ بازارچه نو، سرای قیچی سازها، این آدرسی است که بر روی کاغذ ۲۰ در ۳۰ کهنه ای که محکم در دستم نگه داشته ام، جا خوش کرده است.
وارد سرای قیچی سازها می شوم؛ سلام می کنم. مرا به خاطر دارد. می گوید داخل دکان منتظرش باشم تا مشتری را راه بیندازد.
سماورهای قدیمی مسی، برنجی وفلزی و کوچک و بزرگ و پایه های چراغ نفتی بیشترین اجناس مغازه رضا بختیاریِ، سماورساز است که به چشم می آید.
لوسترهایی بدون چراغ از سقف آویزان است، ۲ چراغ علاالدین، یک بخاری برقی، ۳تا کپسول گاز و جاگلدانی با ۶ گلدان که ۳ گل آن کاکتوس است مغازه آقا رضا را تشکیل می دهد.
پدر آقا رضا، کشاورز بوده است، بعد از مرگ پدر به همراه مادرش زمین کشاورزی را رها و از فلاورجان به خیابان کاشانی اصفهان نقل مکان می کنند.
سماورسازی که بعد از نیم قرن عاشق کارش است
زمانی که رضا هفت سال داشت، پسرِ همسایه که شاگرد یک سماورساز بوده است به او پیشنهاد شغل سماورسازی را می دهد، مادر آقا رضا به پسرش می گوید، شغلی را انتخاب کند که زندگی اش به آرامی سپری شود و آقا رضا از فردای همان روز نان آور خانه می شود.
حالا رضا بختیاری، سماور ساز قدیمی راسته بازارچه نو است که گَرد پیری و سختی روزگار این روزها او را از ساخت سماور دور کرده است و تنها به پرداخت و تعمیر سماور می پردازد.
می گوید: سال ۱۳۲۳ مادرم مرا به دنیا آورد؛ سنم می رود روی ۶۹ سال؛ درس بلد نبودم به خاطر همین سماورساز شدم؛ اگر علاقه ای به شغل ام نداشتم تا الان ذغال فروش شده بودم همین حالا هم اگر ۲ روز سرکار نیایم مریض می شوم.
با ۶۰ سال کار تازه بیمه شده ام
آقارضا سماور ساز از ۷ سالگی اش می گوید که روزی ۱ تومان کاسب بوده است تا زمانی که بیست ساله می شود و روزی ۵۰۰۰ تومان حقوق می گرفته است.
با خنده ای نمکین که دندان هایش پیدا می شود، ادامه می دهد: وقتی درآمدروزانه ام ۵۰۰۰ تومان شد مادرم دخترهمسایه مان را برایم خواستگاری کرد بعد از آن هم از صفر شروع کردم با کمبودهای زندگی ام ساختم تا ۵ تا بچه ام را با آبرو سرو سامان دهم.
از دخل و خرج اش می پرسم: می گوید تا حالا حساب نکرده ام، دوست هم ندارم حساب کنم.
می پرسم، می ترسید کم شود؟ جواب می دهد: حساب تو کارم نیست.
می پرسم سماور سازی را دوست دارد؟ می گوید: دوست دارم اما بچه هایم دوست ندارند؛ با این سن و سال تازه یک سال است که بیمه آزاد شده ام؛ پیش از این توان مالی برای این کار را نداشتم؛ با این سن و سال، هفت صبح که از خانه بیرون می آیم ۹ شب به خانه می رسم؛ چاره ای هم ندارم باید زندگی ام را بچرخانم.
سماورسازی شغلی سخت و نامی آشنا
آقارضا برایم تعریف می کند که کلمه سماور، از زبان روسی به فرهنگ فارسی آمده است و سماور از دوره سلطنت نوه نادر شاه افشار به ایران وارد شده است و امیرکبیر هم تصمیم به ساخت سماور در ایران را می گیرد.
آقارضای سماور ساز کمی در صندلی اش جابه جا می شود دستان زحمتکش‌ خود را در موی سپیدش فرو می برد و می گوید: در گذشته به سماورسازی دوات گری هم گفته می شد، ورق‌های برنجی، مسی و ورشو به وسیله سماورسازان چکش‌کاری و جوش داده می شود تا سماور در اندازه های مختلف تولید شود.
این سماورساز قدیمی قلم زنی بر روی سماور و گذاشتن شیر و دسته را آخرین کار ساخت سماور می داند.

آقا رضا به یکی از سماورها اشاره می کند و بلافاصله می گوید: اولین سماورها مخزنی برای جوش آوردن آب داشتند، در سماورهای زغالی هم لوله‌های عمودی یا تنوره برای روشن کردن زغال ساخته شده بودند.
از آقا رضا یاد گرفتم سماورهایی که از برنج ساخته می شوند بعد از پرداخت زرد، سماورهای ورشویی به رنگ سفید وسماورهای مسی به رنگ قرمز در می آیند البته سماورهای موجود در بازار بیشتر از جنس برنج و آلمینیوم هستند.
رانندگی بلدم، توان خرید ماشین ندارم
این سماورساز که نیمی از عمر خود را در حرفه سماور سازی گذرانده است و سهم او از تکنولوژی این روزها دوچرخه ای است که در سرما و گرما او را به دکان اش می آورد.

رانندگی بلد نیستید؟ می گوید: بلدم اما توان خرید آن را نداشته ام باید به امورات بچه ها رسیدگی می کردم.

آقا رضا آخر صحبت هایش زنگوله مغازه اش را به احترام من که امروز مهمان مغازه اش بودم تکان می دهد و می گوید: امروزه با جایگزین شدن انرژی گاز و برق از سماورهای برقی و گازی استفاده می شود.
برایش آرزوو می کنم که ساز دلش همیشه کوک باشد تا اگر بازار سماور دیگر رونق قدیم را ندارد با غُلغُل خیالی سماورهایش و صدای شادی بخش زنگوله سقف دکان اش همیشه شاد باشد.

انتهای پیام/

لینک کوتاه : https://asrtahlil.ir/?p=22957

    نوشته های مشابه

    26بهمن
    قلمکار اصفهان، در دنیا بی نظیر است
    پارچه هایی به طراوت بهار زیبای اصفهان

    قلمکار اصفهان، در دنیا بی نظیر است

    16خرداد
    اجرای ۱۷ رویداد شاخص در اصفهان همزمان با هفته صنایع دستی
    رئیس اداره خلاقیت و نوآوری شهرداری اصفهان خبر داد:

    اجرای ۱۷ رویداد شاخص در اصفهان همزمان با هفته صنایع دستی

    19تیر
    جزئیات نخستین جشنواره بین المللی صنایع دستی در اصفهان
    وزارت میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی؛

    جزئیات نخستین جشنواره بین المللی صنایع دستی در اصفهان

    ثبت دیدگاه

    قوانین ارسال دیدگاه
    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
    • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.